CÁC HỢP CHẤT VỚI TÊN GỌI THưỜNG NGÀY TRONG ĐỜI SỐNG

17 04 2010

1. “Bồ hóng”

Bồ hóng là một dạng thù hình cuae cacbon vô định hình. Thực tế nó là những dạng vi tinh thể của than chì. Ở nhiệt độ cao “bồ hóng” chuyển thành thanchì. Về tính chất hóa học: không mùi, không vị, rất khó nóng chảy, khó bay hơi, không tan trong các dung môi thông thường, nhưng tan nhiều trong các kim loại nóng chảy: Fe, Ni, Co,…Cũng vì màu đen của nó mà người ta thường gọi là đen như “bồ hóng”.

Trên thực tế còn có một loại bồ hóng trắng – vậy đó là gì? Đó là tên gọi của silic đôxit vô đingj hình, dùng làm chất độn cao su, khi chế biến cao su thành cao su pha chế để làm các mặt hàng có màu. Cái tên lạ lùng đó do đâu mà có? Trước khi sử dụng silic đioxit người ta đem bồ hóng thường độn thêm vào cao su khi pha chế tạo cao su pha chế. Vì vậy, mà chất silic dioxit này cũng được gọi là “bồ hóng trắng”.

2. Xút ăn da, xô đa khan, xô đa tinh thể và xô đa giải khát

– Xút ăn da tức natri hydroxit (NaOH) là một trong những kiềm mạnh nhất.

– Xô đa khan (không có nước) (Na2CO3) là một muối trung hòa.

– Xô đa tinh thể (Na2CO3.10H2O) là natri cacbonat tinh thể ngậm nước.

– Xô đa giải khát (NaHCO3) là một muối axit (natri hidro cacbonat).

3. Nước đá khô (băng khô)

Thực chất là cacbon đioxit được làm lạnh tới -8O hoặc nén tới 60-70 atm, là một chất rắn bề ngoài trong giống như nước đá.

Khác với nước đá thông thường, nó không tan ra thành nước mà lại không bay hơi, chuyển trực tiếp từ dạng rắn sang dạng hơi (thăng hoa).

Khi thăng hoa nó hấp thụ một lượng nhiệt lớn, 1kg nước đá khô thăng hoa hấp thụ tới 150 kcal, nghĩa là gấp 2 lần khi làm tan 1kg nước đá thường.

ở áp suất dưới 5 atm, cacbon dioxit không nở mà chỉ thăng hoa. ở áp xuất cao, điểm nở của nó tăng lên nhiều lần. Chẳng hạn ở 10.000 atm nó chỉ nở ở nhiệt độ trên 50 độ –> thực tế đá khô nóng bỏng.

Cũng từ các tính chất của nó mà băng khô được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực tạo khói trong các sân khấu, tạo mưa nhân tạo,…

4. Khí dầu mỏ, khí thiên nhiên, khí bùn ao

Khí dầu mỏ là hỗn hợp các chất khí được tạo ra đồng thời với dầu mỏ và hòa tan trong dầu mỏ. nó chứa khí mêtan tới 75% hoặc nhiều hơn, một số ít khí etan, propan, butan và các khí khác.

Khí thiên nhiên cũng có thành phần tương tự các khí trên, nhưng lượng mêtan lớn hơn nhiều (95%). một điều khác là nó tạo được những mỏ đặc biệt riêng biệt với mỏ dầu.

Khí bùn ao là hỗn hợp các khí tạo thành do sự phân rã của các cặn bã thực vật ở đáy hồ ao (môi trường thiếu không khí), dưới ảnh hưởng của những vi khuẩn đặc biệt. Nó gồm khí mêtan 70%, cacbon đioxit và một số khí khác.

5. Đá vôi, vôi sống, vôi tôi, sữa vôi, vữa vôi

– Đá vôi CaCO3

– Vôi sống CaO

– Vôi tôi Ca(OH)2 ít tan trong nước và đọ tan giảm khi nhiệt độ tăng.

Hòa tan vôi tôi vào nước thì được nước vôi, nếu tăng lượng vôi lên và khuấy thật kĩ thì sẽ được một huyền phù màu trắng giống như sữa gọi là sữa vôi.

Để nguyên sữa vôi một thời gian, Ca(OH)2 kết tủa thành khối nhão dính. Trộn khối nhão với cát tỉ lệ nhất định với lượng nước vừa đủ sẽ được vữa vôi. Người ta dùng vữa vôi để kết dính các viên gạch, đá với nhau để xây dựng các công trình khác nhau.

6. Thạch cao sống, thạch cao nung, thạch cao khan, xi măng

CaSO4.2H2O có trong tự nhiên là thạch cao sống, bền ở nhiệt độ thường.

CaSO4.H2O hoặc CaSO4.0,5H2O là thạch cao nung, được điều chế bằng cách đun thạch cao sống ở khoảng 160 độ. Thạch cao nung là chất bột màu trắng sau khi nhào trộn với nước thi độ đông cứng nhanh do quá trình kết tinh chen chúc của những vi tinh thể thạch cao. Lợi dụng tính chất này người ta dùng thạch cao nung để nặng tượng, làm khuôn đúc,…Trộn thạch cao nung với nước chất keo và chất màu vô cơ người ta làm những khối đá giống đá cẩm thạch.

CaSO4 có tên thạch cao khan, được điều chế bằng cách nung thạch cao sống ở nhiệt độ cao hơn. Thạch cao khan không tan và không tác dụng với nước. Hỗn hợp thạch cao, cát than, đất sét được nung trên 1000 độ ở trong lò quay cho xi măng, là vật liệu quan trọng có khả năng kết dính cao.


Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: