AXIT SIÊU MẠNH

18 04 2010

Từ thời cổ Ai Cập con người đã biết đến giấm (axit axit axetic). Đến thế kỉ 17, người ta đã phát hiện thêm axit clohidric, axit sunfuric, axit nitric,…Cho tới ngày nay mọi người đã biết đến rất nhiều loại axit. Chúng đều có tính ăn mòn mãnh liệt. Hầu hết các kim loại đều phải khuất phục chỉ trừ mỗi vàng.

Tuy vậy, thời đại “vàng không sợ axit” cũng không kéo dài được lâu. Các nhà khoa học nhận ra nếu đem HNO3 và HCl đặc pha vào nhau theo thể tích 1:3 (thể tích) thì sẽ thu được hỗn hợp axit có tính mạnh hơn rất nhiều, nó có thể hòa tan được vàng. Vì vậy, không có gì lạ nếu gọi nó là: “vua các axit” hoặc “nước vua”.

Trong một thời gian dài người ta cho rằng axit mạnh nhất là nước vua, không thể có axit nào mạnh hơn, vào một buổi chiều của ngày lễ noel, từ phòng thí nghiệm của đại học Califoni, lại truyền ra một tin tức gây chấn động mọi người: người ta phát hiện ra một dung dịch kì lạ có thể hòa tan nến – một chất có tính ổn định phi thường. Dung dịch kì lạ này: 1 : 1 của SbF3.HSO3F.

Nến là chất không tác dụng với axit mạnh, kiềm mạnh, thậm chí cả chất oxi hóa nhưng lại bị dung dịch 1 : 1 của SbF3.HSO3F làm cho tan xương nát thịt. Vị giáo sư đã phát hiện ra dung dịch này rất ngạc nhiên, ông đã gọi đó là “axit ma quỷ”, về sau gọi nó là “axit siêu mạnh”. Việc phát hiện ra axit này lại dấy lên ngọn lửa hưng phấn của mọi người đối với việc tìm axit mạnh và cho tới ngày nay các nhà khoa học đã tìm ra được nhiều loại axit siêu mạnh mới, ở dạng lỏng: HF.SbF5, TaF5.HSO3F,… Ở dạng rắn như: SbF6, SO2.ZnO, SbF5.SiO2, Al2O3…Chúng đều có tính chất tương tự dung dịch SbF3.HSO3F 1 : 1. Ví dụ như axit siêu mạnh  HF.SbF5 ở nồng độ 1 : 0,3 có tính axit mạnh hơn nồng độ 1 : 1 thì tính axit mạnh hơn 1 triệu lần.

Do tính axit và tính ăn mòn kì lạ, axit siêu mạnh có thể giúp một số phản ứng không thể thực hiện được trong lĩnh vực hóa học trước đây có thể thực hiện được một cách dễ dàng. Ví dụ như C4H10 dưới tác dụng của axit siêu mạnh có thể đứt liên kết C- H, C-C tạo ra H2, CH4 …và còn phát sinh tạo thành dạng butan ở dạng không chính tắc nữa.

Về nguyên nhân làm cho chúng có tính axit mạnh đến thế vẫn còn là một bí ẩn. Theo các thuyết điện li của Arêniuyt hay Bronxtet thì phân tử  axit phải có H linh động, nhưng trong mấy loại axit siêu mạnh đã phát hiện có loại không chứa nguyên tố hidro…Vậy không dùng thuyết điện li để nhận biết đó là axit mạnh được. Khi đó người ta nhớ đến thuyết axit – baz của Lewis: axit là chất mà phân tử hoặc ion của chúng có thể nhận cặp electron trong quá trình phản ứng.

Nhưng axit siêu mạnh lại khác với axit nói chung bởi axit nói chung đều là một hợp chất, còn axit siêu mạnh lại do nhiều hợp chất tạo thành, đồng thời chúng đều chứa nguyên tố fluo.

 Thế thì xét cho cùng các loại axit nào mới có thể tạo ra axit siêu mạnh, việc tổ hợp chúng lại theo qui luật nào không? Axit siêu mạnh còn có bao nhiêu thành viên nữa,..? Đó là những điều bí ẩn đang đợi các thế hệ sau khám phá.

Sưu tầm


Hành động

Information

5 responses

12 09 2016
hoa

siêu acid ko đánh giá bằng Ka hoặc pKa, mà người ta đánh giá độ mạnh của một siêu acid bàng hàng số Ho.

6 03 2013
Minh Chính

Cô ơi, cho em hỏi người ta đánh giá các acid này bằng cách nào cô?
thanks cô nhiều ạ.

1 12 2013
Việt

Người ta đánh giá trên hằng số phân ly axit pKa hoặc Ka

21 04 2010
Dang

cô ơi! Cô cho phong chử lơn chut xiú xiu nữa đi cô. Em nhìn nhỏ wa, phóng to màn hình thì bị lổi. Thank cô nhiều…em iu cô…Chúc cô dạy tốt…

24 04 2010
thuvienhoahoc

Em tìm trên thanh công cụ, ở phía tay phải em chỉnh % lớn hơn cho phù hợp, chúc em gặt hái được nhiều thành công nhé! Thân mến!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: